BİLGİLER

Çek Sistemi ve Çek Türleri

Çek sistemi

Bir çek, bankacıya yazılmış, istenildiğinde ödenecek bir kambiyo senedidir. Kambiyo senetlerini, birine para ödemesi için verilen komut şeklinde görebiliriz. Çekin özelliği; bankacıya, çek üstünde adı yazılı olan kişiye (istenildiğinde) derhal para ödeme emri olmasıdır.

Çeklerle ilgili bazı noktalar

Vadesi geçmiş çekler

Genel anlamda çekler oldukça acele eğitim edilir. Eğer bir çekin üstündeki tarih, bankaya getirilmiş olduğu tarihten oldukça önceyse, bankacı kabul etmeyebilir. Bu şekilde bir çeki getirenler-den yeni bir çek yazdırması istenir.

Çeke ödeme yasağı koyma

Eğer bir satın alan, çalınma yada kaybolma şeklinde bir nedenden dolayı bir çekin ödenmesini durdurmak istiyorsa, ödemeyi meydana getirecek olan bankaya ödenmemesi yolunda yazılı talimatta bulunmalıdır. Telefonla bildirmek kafi olmasa da acil durumlarda banka çekin ödenmesini erteleyebilir.

Ciro edilemez çekler

Emre yazılı yada hamiline yazılı çek, ciro edilebilir bir kıymetli kağıttır. Bu anlama gelir ki, çek bunu kabul eden bir başkasına aktarılabilir (kısaca, bir başkası çeki bir mala yada hizmete karşılık olarak kabul edebilir). Çek, bundan sonrasında onu taşıyana ciro edilmiştir ve şahıs tüm haklarından yararlanır. Bazı çeklerin üstünde ise ‘ciro edilemez’ ifadesi vardır.

İleri vadeli çekler

Kimi zaman insanoğlu ileri bir vade için çek yazarlar, kısaca düzenleme gününden sonraki bir zamanı atarlar. Şu anda hesabında asla parası olmayan fakat ayın son günü maaşı hesabına yatacak olan birisi alacaklısına ileri tarihindeki bir çek yazabilir. Bu, alacaklı için derhal kullanabileceği bir şey değildir, sadece en azından belirtilen tarihte kendisine ödeme yapılacağını bilir.

Reddedilen çekler

Banka kimi zaman, hesapta kafi para yoksa yada çekte bir kusur var ise, çeki ödemeyi reddedebilir. Banka çek, üstüne ibraz tarihini, çekin tamamen ya da kısmen ödenmeme sebebini yazarak hamiline geri verir. Bu adına çek yazılan kişinin keşideciye gidip çekin niçin reddedildiğini sorması içindir.

Hamiline yazılı çekler

Hamiline çek iki şekilde yazılabilir: (a) üstünde `hamiline’ kaydı var ise, (b) bir isme yazılı olup o şahıs çeki ödenecek kişinin adını belirtmeden ciro ederse. Hamiline yazılı çek taşıyana ödenir ve isme yazılı çeke bakılırsa yanlış kişiye ödenme (çalınma yada kaybolma durumunda) olasılığı daha fazladır.

Banka tertipli ödeme emri

İsminden de anlaşılacağı şeklinde, banka tertipli ödeme emri, bankaya bir kerelik değil fakat devamlı ödeme yapması için verilen emirdir. Çoğu zaman, kira, elektrik, su, doğal-gaz şeklinde ayda bir meydana getirilen ödemeler içindir. Ayın son birkaç günü, ödemeler açısından sıkışmayı önlediği için yararlıdır. Böylece banka, müşteriyi tüm bu ödemeleri anımsama sorunundan kurtarmış olur sadece hesapta devamlı olarak kafi para bulunması gerekir.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir